Türkiye’de bazı ürünler, ithalat veya piyasaya arz sürecinde teknik düzenlemelere tabi olur. Ancak belirli durumlarda ürünler ilgili tebliğ veya yönetmelik kapsamına girmeyebilir. Bu durumda “kapsam dışı yazısı” alınması gerekir.

Bu süreçler başlıca iki kurum üzerinden yürür:

• Türk Standardları Enstitüsü
• Ticaret Bakanlığı

TAREKS sistemi ise Ticaret Bakanlığı’nın elektronik denetim platformudur.

---

1️⃣ TAREKS Kapsam Dışı Başvurusu (2026)

TAREKS Nedir?

TAREKS (Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi), ithal edilen ürünlerin teknik mevzuata uygunluğunu elektronik ortamda denetleyen sistemdir. Belirli GTİP numaralarındaki ürünler sistemde otomatik olarak denetime düşer.

Ancak bazı durumlarda ürün ilgili tebliğ kapsamına girmez.

---

Hangi Durumlarda Kapsam Dışı Başvurusu Yapılır?

✔ Ürün GTİP olarak denetime düşüyor ancak teknik olarak tebliğ kapsamına girmiyor
✔ Ürün sanayi tipi değil, numune veya demo üründür
✔ Yedek parça niteliğindedir
✔ Nihai tüketici ürünü değildir
✔ Ar-Ge veya test amaçlıdır
✔ Kullanılmış makine olup ilgili düzenleme kapsamına tabi değildir

---

2026 TAREKS Kapsam Dışı Başvuru Süreci

1. TAREKS Sistemine Giriş
   • E-imza ile giriş yapılır.
   • Firma yetkilisi tanımlı olmalıdır.
2. Referans Başvuru Oluşturma
   • GTİP numarası girilir.
   • Ürün teknik açıklaması detaylı yazılır.
   • “Kapsam dışı” talep gerekçesi açık ve teknik ifadeyle belirtilir.
3. Teknik Doküman Yükleme
   • Fatura
   • Proforma
   • Teknik katalog
   • Ürünün kullanım amacı beyanı
   • Gerekirse fotoğraf
4. İnceleme
   • Sistem risk analizine göre otomatik onay verebilir.
   • Şüpheli durumlarda uzman incelemesi yapılır.
5. Kapsam Dışı Yazısı
   • Onaylanırsa referans numarası oluşur.
   • Gümrükte bu numara beyan edilir.

⏳ Ortalama süre: 1–3 iş günü (yoğunluk durumuna göre değişebilir)

---

2️⃣ TSE Kapsam Dışı Başvurusu (2026)

TSE kapsam dışı başvurusu genellikle:

• Ürün TSE denetimine düşmüş ancak ilgili standarda tabi değilse
• İthalat denetiminde standart uygunluk gerekmiyorsa
• Ürün yarı mamul / makine parçası ise

yapılır.

---

2026 TSE Kapsam Dışı Başvuru Süreci

1️⃣ TSE Online Başvuru Portalı’na Giriş
Başvurular elektronik ortamda yapılır.

2️⃣ Başvuru Türü Seçimi
“Kapsam Dışı / Standart Dışı Görüş Talebi” seçilir.

3️⃣ Evrak Yükleme

• İthalat faturası
• Teknik özellik dokümanı
• Ürünün kullanım amacı
• GTİP bilgisi
• Gümrük beyannamesi taslağı (varsa)

4️⃣ Uzman İncelemesi
TSE uzmanı ürünün ilgili standarda tabi olup olmadığını inceler.

5️⃣ Sonuç Yazısı
Ürün standarda tabi değilse “kapsam dışıdır” yazısı verilir.

⏳ Ortalama süre: 2–7 iş günü

---

2026’da Kapsam Dışı Başvurularda Dikkat Edilmesi Gerekenler

🔎 1. Teknik Açıklama Çok Önemli

Yanlış veya eksik teknik açıklama red sebebidir.

🔎 2. GTİP Doğruluğu

Yanlış GTİP seçimi kapsam dışı yerine doğrudan denetime yönlendirebilir.

🔎 3. Kullanım Amacı Beyanı

“Sanayi tipi değildir” veya “Yedek parça niteliğindedir” gibi ifadeler teknik olarak desteklenmelidir.

🔎 4. Numune / Demo Ürün

Numune ibaresi faturada yer almalıdır.

---

TAREKS ve TSE Kapsam Dışı Arasındaki Fark

Konu	TAREKS	TSE
Sistem	Ticaret Bakanlığı elektronik sistemi	TSE teknik inceleme
Amaç	Tebliğ kapsamı kontrolü	Standarda tabiiyet kontrolü
Süre	Daha hızlı (risk esaslı)	Teknik uzman incelemeli
Kullanım	Gümrük aşaması	İthalat ve iç piyasa

---

2026 Trendleri

✔ Başvurular tamamen dijital
✔ Risk analizine dayalı otomatik sistem artışı
✔ Teknik dosya eksiksizliği süreci hızlandırıyor
✔ Yanlış beyan durumunda idari yaptırım uygulanabiliyor

---

2026 itibarıyla TSE ve TAREKS kapsam dışı başvuruları, ithalat süreçlerinde zaman kaybını önleyen kritik bir prosedürdür. Doğru GTİP, doğru teknik açıklama ve uygun evrak ile süreç hızlı sonuçlanır.

---