Yeni Makine Tebliği

by dzcdanismanlik16 Ekim 20260 comment

20 yıllık Makine Direktifi’ne elveda.

16 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de Makine Emniyeti Yönetmeliği (2023/1230/AB) yayımlandı. Bu yönetmelik, 2006/42/AT sayılı Makina Emniyeti Yönetmeliği’ni (ve 73/361/AT’yi) yürürlükten kaldırıyor ve AB Makine Tüzüğü (EU) 2023/1230 ile tam uyumu sağlıyor.

Önemli tarihler :

Bazı maddeler yayım tarihinde yürürlüğe girdi.
Asıl hükümler 20 Ocak 2027’de devreye girecek (AB ile aynı tarih).
20 Ocak 2027’den önce eski yönetmeliğe uygun olarak piyasaya arz edilen ürünler, piyasada bulundurulmaya devam edebilecek.

Ne değişiyor?
Makine, değiştirilebilir teçhizat, emniyet aksamı, kaldırma aksesuarı, zincir-halat-kayış ve kısmen tamamlanmış makineler için yeni kurallar geçerli olacak. Temel sağlık ve güvenlik gereklilikleri, uygunluk değerlendirme yöntemleri, teknik dosya, AB uygunluk beyanı / bütünleştirme beyanı ve piyasa gözetimi süreçleri güncelleniyor.

Yaklaşık 20 yıldır referans aldığımız 2006/42/EC dönemi kapanıyor. 20 Ocak 2027’den itibaren AB pazarına (ve uyumlu Türk pazarına) arz edilecek makineler yeni rejime göre hazırlanmak zorunda. Teknik dosyalarınızı, risk değerlendirmelerinizi ve uygunluk beyanlarınızı şimdiden gözden geçirmeye başlamak faydalı olur.

En önemli husus: 2023/1230 sayılı Yönetmelik, 20 Ocak 2027 tarihinde genel olarak uygulanmaya başlayacak ve 2006/42/EC Makine Direktifi’nin yerini alacak. Bazı hükümleri ise daha önce yürürlüğe girmiş durumda.

EUR-Lex +1

CE ve TAREKS açısından önemli değişiklikler
Konu Yeni düzenleme
Yürürlük 20 Ocak 2027
Temel güvenlik şartları Ek III
Teknik dosya Ek IV
AB Uygunluk Beyanı Ek V, Bölüm A
Kısmen tamamlanmış makine beyanı Ek V, Bölüm B
Uygunluk değerlendirmesi Ek VI–X
Kullanım kılavuzu Belirli şartlarla dijital olabilir
Önemli değişiklik Makinede yapılan esaslı değişikliklerin sorumlulukları düzenleniyor
Yeni teknolojiler Yapay zekâ, otonom makineler ve bağlantılı güvenlik sistemleri ele alınıyor
Özellikle Ek V’teki AB Uygunluk Beyanı, bundan sonraki DoC incelemelerimiz açısından önem taşıyor. Üreticinin münhasır sorumluluk beyanı, makine kimliği, üretici bilgileri, ilgili mevzuat ve uygulanan standart referansları değerlendirilmesi gereken unsurlar arasında.

Eur-Lex +1

16 Ekim 2026 itibarıyla uygulama
•⁠ ⁠19 Ocak 2027’ye kadar: Genel makine uygunluk değerlendirmelerinde 2006/42/EC esas alınmaya devam edilir.
•⁠ ⁠20 Ocak 2027’den itibaren: AB pazarına ilk kez arz edilen makine ve ilgili ürünlerde 2023/1230 esas alınır.
•⁠ ⁠Türkiye bakımından: AB Yönetmeliğinin uygulanma tarihi ile Türkiye’deki ulusal mevzuatın yürürlüğü ayrı kontrol edilmelidir. AB’de doğrudan uygulanabilir olması, Türkiye’de otomatik olarak aynı hukuki sonucu doğurmaz.
Resmî güncel metin: 2023/1230 Makine Yönetmeliği – EUR-Lex (27.07.2026 konsolide metin).
Bundan sonraki makine CE, DoC ve TAREKS değerlendirmelerimizde 2006/42/EC ile 2023/1230 arasındaki geçişi, ürünün piyasaya arz tarihi ve Türkiye’deki yürürlük durumuna göre dikkate alabiliriz.
İstersen özellikle 2023/1230 Ek V’e göre eksiksiz AB Uygunluk Beyanı formatını da hazırlayabiliriz.

2023/1230/AB Makine Regülasyonu

Yeni Makine Emniyeti Yönetmeliği 2023/1230/AB

Yeni Makine Emniyeti Yönetmeliği olarak bilinen (AB) 2023/1230 Makine Tüzüğü, 2006/42/AT sayılı Makine Direktifi’nin yerini alır. 29 Haziran 2023’te yayımlanmıştır ve 20 Ocak 2027 tarihinden itibaren uygulanır. Direktif değil tüzük olduğu için AB üyesi ülkelerin hepsinde doğrudan uygulanır. O tarihten itibaren piyasaya arz edilen makineler yeni metne uygun olmak zorundadır.

Yeni Makine Tüzüğü’ne göre CE belgesi için DZC Danışmanlığa başvurun; tüm süreci tek elden yürütürüz.

Yeni Makine Yönetmeliği ne zaman yürürlüğe giriyor?

Tarih	Gelişme
2006	2006/42/AT sayılı Direktif kabul edildi
29 Haziran 2023	(AB) 2023/1230 sayılı Tüzük yayımlandı
Bugün	Hazırlık dönemi; makineler 2006/42/AT’ye göre piyasaya arz edilir
20 Ocak 2027	Tüzük uygulanmaya başlar, Direktif yürürlükten kalkar

İki mevzuatın birlikte geçerli olduğu paralel bir geçiş dönemi yoktur. 20 Ocak 2027’ye kadar 2006/42/AT Makine Emniyeti Yönetmeliğiuygulanır; o tarihten itibaren piyasaya arz edilen makinelerde yeni Tüzük geçerlidir. Tüzüğün tam metni: (EU) 2023/1230 Regülasyonu.

2023/1230 ile neler değişecek?

Yazılım, yapay zekâ ve siber güvenlik

Emniyet işlevi gören yazılımlar, kendi kendine gelişen davranışa sahip sistemler dahil, açıkça ele alınır. Kontrol sistemlerinin bozulmaya ve siber saldırıya karşı korunması temel sağlık ve güvenlik gereklerinin parçası olur; dolayısıyla risk değerlendirmesine de girer.

Yüksek riskli makineler

Eski Ek IV’ün yerini alan liste değişmiştir. Ek I Bölüm A’daki kategorilerde onaylanmış kuruluşun sürece katılması zorunludur. Bölüm B’deki kategorilerde, uyumlaştırılmış standartlar tümüyle uygulandığında imalatçı kendi değerlendirmesini yapmaya devam edebilir.

Dijital dokümantasyon

Kullanım talimatları ve uygunluk beyanı dijital olarak sunulabilir. Alıcı isterse basılı kopya bedel alınmadan verilir.

Esaslı değişiklik

Makine piyasaya arz edildikten sonra değiştirilirse ve bu değişiklik “esaslı değişiklik” tanımına giriyorsa, makine yeniden uygunluk değerlendirmesinden geçer. Değişikliği yapan kişi imalatçının yükümlülüklerini üstlenir.

Kısmen tamamlanmış makineler

Kısmen tamamlanmış makineler kapsamda kalır; dokümantasyon ve makineyle birlikte verilen beyan konusundaki kurallar daha açık hâle gelir.

Neler aynı kalıyor?

Risk değerlendirmesi ve risk azaltma mantığı (EN ISO 12100); bkz. ISO 12100 makinelerde risk analizi
Temel belgeler olarak teknik dosya ve uygunluk beyanı
CE işaretinin görünür, okunaklı ve silinmez biçimde iliştirilmesi
Makinelerin çoğu için imalatçının kendi beyanı yolu

Yeni Makine Yönetmeliği hangi ürünleri kapsar?

Kapsamın çekirdeği değişmez: makineler, değiştirilebilir teçhizat, emniyet bileşenleri, kaldırma aksesuarları ve kısmen tamamlanmış makineler Tüzük’ün konusudur. Yenilik, emniyet işlevi gören yazılımın ve dijital bileşenlerin açıkça ele alınmasıdır. Makinenizin kapsamda olup olmadığı ve Ek I’de yer alıp almadığı, ürün bilgileri üzerinden belirlenir.

Makine imalatçılarının yükümlülükleri

Risk değerlendirmesini yapmak ve gerekli koruma tedbirlerini uygulamak
Teknik dosyayı hazırlamak ve 10 yıl saklamak
Geçerli uygunluk değerlendirme işlemini tamamlamak
AB uygunluk beyanını düzenlemek ve CE işaretini iliştirmek
Talimatları ve güvenlik bilgilerini makinenin kullanılacağı ülkenin dilinde sunmak
Adını, tescilli ticari unvanını ya da markasını ve iletişim adresini makineye yazmak
Piyasadaki ürünleri izlemek; bir güvenlik sorunu çıktığında geri çağırma dahil düzeltici önlem almak
Dijital bileşenlerin ve yazılım güncellemelerinin güvenliğini ele almak

Makine ithalatçılarının yükümlülükleri

Makinenin CE işareti taşıdığını ve AB uygunluk beyanıyla birlikte geldiğini doğrulamak
İmalatçının teknik dosyayı hazırladığını doğrulamak
Kendi adını ve iletişim adresini makineye, ambalajına ya da beraberindeki belgelere yazmak
Talimatların gereken dilde bulunmasını sağlamak
Beyanın bir örneğini 10 yıl saklamak ve talep hâlinde teknik dosyayı yetkililere sunmak
Risk taşıyan makineler hakkında imalatçıyı ve yetkilileri bilgilendirmek

Gerekli belgeler

Makinenin tanımı, çizimleri ve devre şemaları
Risk değerlendirmesi (yazılım, bağlantı ve siber güvenlik başlıklarıyla)
Uygulanan standartların listesi ve test raporları
Kullanım talimatları
AB uygunluk beyanı; kısmen tamamlanmış makinede ilgili beyan ve montaj talimatı

Yeni Tüzük’e göre CE belgesi nasıl alınır?

Yol, bugünkü mantığın devamıdır: makinenin kapsamı ve kategorisi belirlenir, risk değerlendirmesi yapılır, uyumlaştırılmış standartlar uygulanır, teknik dosya hazırlanır, gerekiyorsa onaylanmış kuruluş sürece katılır, ardından AB uygunluk beyanı düzenlenir ve CE işareti iliştirilir. Genel süreç için CE belgesi sayfamıza bakabilirsiniz.

Ocak 2027’den önce ne yapmalı?

Kategoriyi kontrol edin. Makineniz Ek I Bölüm A’da mı, Bölüm B’de mi yer alıyor?
Risk değerlendirmesini gözden geçirin: yazılım, bağlantı ve siber güvenlik başlıklarını ekleyin.
Teknik dosyayı ve beyan şablonunu yeni atıflara göre güncelleyin.
Talimatların nasıl sunulacağına karar verin: dijital mi, basılı mı?
Onaylanmış kuruluş kapasitesini erken planlayın; makineniz Bölüm A’daysa bu adım kritik hâle gelir.

Türkiye’deki makine imalatçıları için anlamı

Türkiye, makine mevzuatını AB ile uyumlu tutar. AB’ye ihracat yapan makine imalatçısı için belirleyici tarih 20 Ocak 2027’dir: bu tarihten itibaren AB pazarına arz edilecek makinelerin yeni Tüzük’e uygun olması gerekir. Tasarım, yazılım ve dokümantasyon değişiklikleri zaman aldığı için hazırlığa şimdiden başlamak gerekir. Bugün piyasaya arz edilen makineler için yürürlükteki kuralları Makine Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT) sayfamızda bulabilirsiniz.

Ne kadar sürer?

Süre; makinenin Ek I’de yer alıp almadığına, mevcut teknik dosyanın durumuna ve yazılım tarafındaki değişikliklerin kapsamına göre değişir. Ürün bilgilerinizle birlikte size net bir takvim veririz.

Makine CE belgesi fiyatı

Makine için teknik dosya hazırlanması ₺5.000–15.000, CE belgesi süreci (standartlar, testlerin planlanması, AB Uygunluk Beyanı ve CE işaretlemesi) ₺15.000–35.000 aralığındadır. Fiyat makinenin tipine ve kapsamına göre değişir.